INSTITUT BASQUE
DU COUREUR
Institut Basque du Coureur-en helburua korrikalariei informazioa ematea, haiek aholkatzea eta artatzea da, hasiberrietatik trebatuenetaraino. Lesio-arriskua murriztea du xede, estres alostatikoa kudeatuz; arreta hobetzea, aholku eta errehabilitazio egokien bidez; eta errendimendua hobetzea.
Korrika Frantzian gehien egiten den kiroletako bat da. Eskuragarria eta onuragarria da bihotz-hodietako eta buruko osasunerako, baina errepikatutako karga mekanikoei lotutako zenbait lesio eragin ditzake.
Zenbat lagunek egiten dute korrika Frantzian?
Datu hauek Frantziako Running Behatoki Nazionalaren 2025eko txostenetik (Observatoire national du running) datoz. Korrikaren ohiko praktikak gora egin du etengabe azken 10 urteetan, herri-lasterketen gorakadari esker (trail-a, maratoi erdia, hiriko 10 km-ak).
Zergatik lesionatzen dira korrikalariak?
Uste orokorraren aurka, korrikako lesio gehienak ez dira trauma akutu batek eraginak, pixkanaka agertzen den gainkarga mekaniko batek baizik.
Korrika egitean:
- urrats bakoitzak gorputzaren pisuaren 2 edo 3 halako indarra sortzen du,
- korrikalari batek 800 eta 1.200 inpaktu artean egiten ditu kilometroko,
- ehunek pixkanaka egokitu behar dute karga mekanikora.
Lesioa agertzen da entrenamendu-kargak egitura muskulu-eskeletikoen egokitzeko gaitasuna gainditzen duenean.
Korrikako lesioak
Korrikalarien patologiek beheko gorputz-adarrari eragiten diote batez ere. Patologia batean klik eginez, haren fitxa osoa ikus daiteke.
Aldakako mina
- Gluteo ertainaren tendinopatia
- Banda iliotibialaren sindromea
- Inpaktu femoroazetabularra
- Iliopsoasaren tendinopatia
- Femur-lepoaren estres-haustura
- Labrumaren lesioa
- Aurreko inpaktua
Izterreko mina
- Iskio-gihartzeen tendinopatia
- Aduktoreak
- Kuadrizepsaren tendinopatia proximala
- Konpartimentu-sindromea
Belauneko mina
- Sindrome patelofemorala
- Banda iliotibialaren sindromea
- Patelaren tendinopatia (errotulakoa)
- Kuadrizepsaren tendinopatia distala
- Belauneko artrosia
- Meniskoaren lesioa
Hankako mina
- Tibiako periostitisa
- Estres-haustura
- Konpartimentu-sindromea
- Arteria popliteo harrapatuaren sindromea
- Aurreko tibialaren tendinopatia
Orkatilako mina
- Akilesen tendoiaren tendinopatia
- Atzeko tibialaren tendinopatia
- Fibularren tendinopatia
- Orkatilako inpaktu-sindromeak
- Orkatilako bihurdura
Oineko mina
- Faszia plantarraren fasziopatia
- Metatartsoaren estres-haustura
- Mortonen neuroma
- Metatartsalgia
- Hallux valgus / rigidus
Arrisku-faktore nagusiak
- Kilometrajea azkarregi handitzea
- Kirolera pixkanaka ez itzultzea
- Berreskuratze falta
- Entrenamendu monotonoa
- Entrenamenduaren intentsitate handiegia
Bolumena / Intentsitatea / Berreskuratzea arteko desoreka
- Muskulu-desoreka eta -ahultasuna
- Giltzaduren mugikortasun eskasa
- Arriskutsua den korrika-teknika
- Oinetako desegokiak
- Elikadura desorekatua
- Lo falta
Kasuen % 80 baino gehiagotan, hainbat faktore batzen dira.
Korrikalarien lesioen tratamendua
Gaur egungo tratamendua zenbait oinarrizko printzipiotan oinarritzen da.
Atseden erlatiboa
Karga mekanikoa egokitzea da kontua, jarduera guztiz utzi gabe:
- Estres mekanikoaren aldi baterako murrizketa
- Inpaktu txikiko jarduerei eustea (bizikleta edo igeriketa)
- Itzulera progresiboa
- Kontuz lan-jarduerak dakarren kargarekin
Mina izanda ere korrika egiten jarraitzea da lesioa kroniko bihurtzearen lehen kausa. Zenbat eta beranduago hasi tratamendua, orduan eta luzeagoa eta zailagoa izango da mina tratatzea.
Errehabilitazioa eta fisioterapia
Gaur egungo tratamenduak hauek lehenesten ditu:
- Muskulu-indartze zehatza eta progresiboa
- Luzaketa dinamikoak eta estatikoak
- Lan propiozeptiboa
- Lan biomekanikoa
- Kirol-keinuaren zuzenketa
- Jarduera fisikora itzultzeko laguntza
Mugimendu egokitua da gaur egun tratamendu nagusia.
Faktore eragileak zuzentzea
- Estres alostatikoaren kudeaketa
- Estres mekanikoaren kuantifikazioa
- Entrenamendu-modalitateak
- Urratsaren analisia
- Oinetakoen egokitzapena
- Elikadura
- Loa
- Antsietatea
Noiz jo osasun-profesional batengana?
Kontsulta gomendatzen da baldin eta:
- Minak jarraitzen badu jarduera gutxitu arren,
- Mina berehala itzultzen bada jarduera handitzean,
- Minaren intentsitateak korrika egitea ezinezko egiten badu,
- Mina atsedenean agertzen bada.
Tratamendu goiztiarrak berreskuratze azkarragoa ahalbidetzen du oro har.
Korrikalarien ohiko galderak
Zergatik lesionatzen naiz maiz korrika egitean?+
Kausa nagusia entrenamendu-karga azkarregi handitzea da. Gorputzak denbora behar du errepikatutako karga mekanikoetara pixkanaka egokitzeko.
Korrika egiteari erabat utzi behar al diot?+
Ez beti. Oro har, hobe da karga aldi baterako egokitzea. Atseden erlatiboari esker, sasoiari eutsi dakioke inpaktu txikiko beste jarduera batzuekin (bizikleta, igeriketa), lesionatutako eremuko estresa murrizten den bitartean.
Zenbat irauten du korrikalari baten lesio batek?+
4 aste eta 3 hilabete artean, patologiaren eta tratamenduaren arabera. Tratamendu goiztiar eta egokiak berreskuratzea azkartzen du oro har. Patologia batzuk berriro ager daitezke arrisku-faktoreak zuzendu ez badira.
Fisioterapia baliagarria al da?+
Bai, gainkarga-lesio gehienentzako erreferentziazko tratamendua da. Fisioterapeutak muskulu-egiturak indartzen ditu, akats biomekanikoak zuzentzen ditu, propiozepzioa lantzen du eta korrikara itzultzean pixkanaka laguntzen du.