Definizioa
Korrika egitean sabeleko minak ohikoak dira korrikalarien artean, hasiberriengan zein esperientziadunengan. Hainbat eratara ager daitezke: saihets-mina, koliko-minak, digestio-ondoeza edo sabeleko karranpak.
Kasu gehienetan, min horiek onberak dira, eta elikadurari, hidratazioari edo ahaleginak eragindako tentsio mekanikoei lotuta daude. Ez dute nahitaez digestio-aparatuko arazo larririk adierazten, baina horiek ezagutzeak eta prebenitzeak erosotasuna eta errendimendua hobetzen laguntzen dute, bai entrenamenduan, bai lehiaketan.
Anatomia
Sabeleko hainbat egiturak izan dezakete zerikusia min horietan: diafragmak eta haren euskarri-lotailuek (saihets-minean bereziki eragiten dutenak), digestio-hodiak (urdaila, hestea), bai eta sabel-hormak eta enborreko muskuluek ere.
Korrika egitean, inpaktu errepikatuek digestio-organoak mugiarazten dituzte, eta horrek hestea narrita dezake; aldi berean, arnasketak eta diafragma inguruko organoekin lotzen duten lotailuetako tentsioak saihets-min klasikoa eragin dezakete.
Epidemiologia
Ahaleginean zehar agertzen diren sabeleko minak kexa ohikoa dira korrikalarien artean, edozein dela haien maila. Saihets-mina, bereziki, korrika egitean gehien ezagutzen eta aipatzen diren sabeleko minetako bat da.
Kausak eta arrisku-faktoreak
Hainbat faktorek azaltzen dute korrika egitean sabeleko minak agertzea: digestio osatu gabea, hidratazio desegokia, gaizki kontrolatutako arnasketa, core-indartze eskasa edo intentsitate handiegia korrika egitean. Faktore horietako batzuk batera gertatzeak asko handitzen du minak agertzeko arriskua.
Saihets-mina
Oro har, sabelaren eskuineko edo ezkerreko aldean min zorrotz gisa agertzen da. Kausa posibleak hauek dira: arnasketa irregularra, urdail beteegia, digestioa egiten ari izatea edo diafragmaren lotailuetako tentsioa.
Elikadurari lotutako digestio-minak
Korrika egin aurretik hartutako zenbait elikagaik edo edarik sabeleko minak eragin ditzakete: ohikoak ez diren edari energetikoek, zuntz askoko elikagaiek, esnekiek edo ahalegina baino lehen otordu oparoegiak. Min horiek, askotan, sabeleko karranpa edo puztura-sentsazio gisa agertzen dira.
Koliko-min mekanikoak
Korrika egitean, inpaktu errepikatuek koliko-min mekaniko deritzen digestio-minak eragin ditzakete: astinaldi errepikatuek digestio-organoak mugiarazten dituzte, eta horrek hestea narrita dezake.
Sintomak
Saihets-mina min zorrotz gisa agertzen da, sabelaren eskuineko edo ezkerreko aldean kokatua. Elikadurari lotutako digestio-minak, berriz, sabeleko karranpa edo puztura-sentsazio gisa agertu ohi dira. Koliko-min mekanikoek, azkenik, sabeleko min zabalak, komunera joateko beharra eta digestio-ondoez orokorra eragiten dituzte.
Kasu gehien-gehienetan, min horiek moderatuak izaten dira, ahaleginean zehar agertzen dira eta azkar desagertzen dira erritmoa edo arnasketa egokitu ondoren.
Tratamendua
Zer egin berehala korrika egitean mina agertzen bada
Saihets-mina izanez gero, erritmoa moteltzea, arnasketa kontrolatzea eta gune mingarria arinki sakatzea gomendatzen da. Oro har, ahaleginean zehar sabeleko mina agertzen bada: moteldu erritmoa, arnasa sakon hartu, sakatu arinki gune mingarria eta, behar izanez gero, ibili oinez minutu batzuez. Kasu gehienetan, mina azkar desagertzen da.
Noiz jo osasun-profesional batengana
Korrikari lotutako sabeleko minak onberak izan ohi dira. Hala ere, kontsulta egitea gomendatzen da mina oso bizia bada, ahaleginaren ondoren irauten badu, goragalearekin edo gorakoekin batera badator, edo irteera guztietan agertzen bada. Mediku batek edo kiroleko osasun-profesional batek digestio- edo muskulu-jatorriko azpiko kausa bat bilatu ahal izango du orduan.
Prebentzioa
Egokitu zure elikadura
Saihestu otordu astunak korrika egin aurreko 2-3 orduetan, mugatu koipe edo zuntz askoko elikagaiak, eta probatu edari energetikoak entrenamenduan, ez lehiaketan.
Kudeatu zure hidratazioa
Edan zurrupada txikietan, saihestu azukre gehiegiko edariak, eta ez probatu inoiz edari berririk lehiaketa egunean.
Hobetu zure arnasketa
Landu sabeleko arnasketa eta mantendu arnasketa-erritmo erregularra; horrek saihets-mina agertzea mugatzen du.
Indartu zure core-a
Enbor egonkor batek digestio-organoen gaineko tentsioak mugatzen ditu: sabeleko plantxa, alboko plantxa eta diafragmaren lana ariketa baliagarriak dira.
Ohiko galderak
Zergatik izaten dut saihets-mina korrika egiten dudanean?
Korrika egin daiteke jan ondoren?
Edari energetikoek minak eragin ditzakete?
Gogoratzekoak — Institut Basque du Coureur
Korrika egitean sabeleko minak ohikoak eta, oro har, onberak dira. Gehienetan digestioari, hidratazioari edo arnasketari lotuta daude. Elikadura eta ahalegina ondo kudeatuz gero, kasu gehienetan saihets daitezke.
Antzeko patologiak
Korrikalariaren errefluxu gastroesofagikoa
Korrikaren inpaktuek eta ahaleginaren aurreko elikadurak errazten duten azido-gorakada, errea eta erregurgitazioak eragiten dituena.
Korrikalariaren beherakoa
Heste-iragaitzaren azkartzea korrika egitean, inpaktu mekanikoei, elikadurari eta lehiaketako estresari lotua.